De ongemakkelijke waarheid in de Pettemerduinen (2)

Gepubliceerd op: 31-01-2020

December 2019

In de duinen bij Petten staat een oude kernreactor, gebouwd in 1960 als onderdeel van het US “Atoms for Peace program”. De reactor heeft verschillende toepassingen gekend, met name onderzoek, maar vanaf 1995 is de focus naar het produceren van medische isotopen verschoven.

In de publiciteitslobby van de initiatiefnemers van de nieuwe Pallasreactor wordt gesuggereerd dat dankzij Petten duizenden mensen worden genezen, maar dit is niet de hele waarheid. Door de reactor worden nauwelijks isotopen voor genezing geproduceerd. Het betreft voor meer dan 90% een isotoop die uitsluitend wordt gebruikt voor diagnose: Molybdeen-99. Een isotoop voor onderzoek naar verschillende ziektes, waaronder kanker, maar Molybdeen-99 geneest niet.

De huidige reactor produceert ook andere medische isotopen: in de isotopenfolder van NRG staat dat er 284.000 jaarlijkse diagnoses in Nederland met Molybdeen-99 worden gedaan, en bij elkaar opgeteld zijn er slechts 4.600 behandelingen met de andere isotopen, nog geen 1,5 %!

Molybdeen-99 is dus hét belangrijke product van de oude reactor en dat wordt deze isotoop naar verwachting ook in de nieuwe reactor. Daarnaast wordt Lutetium-177, voor de behandeling van prostaatkanker, als belangrijk gezien in de nabije toekomst. Deze isotoop is inmiddels “prooi” van de farmaceutische industrie: ruim honderdduizend euro voor een serie van 4 behandelingen, beschikbaar voor al uitbehandelde patiënten.

Zijn er alternatieven voor de reactor? Ja, Shine Medical is in staat Molybdeen-99 te produceren zonder reactor: geen splijtstofstaven, geen koeling, geen veiligheidsrisico en geen rode pillen in de huizen en bungalows in het kustgebied. Shine zal in 2022 fors gaan produceren in de USA, waarmee een belangrijk deel van de afzetmarkt voor Petten verdwijnt, ruim voordat de Pallasreactor gerealiseerd is. Shine wil op korte termijn ook een fabriek in Europa neerzetten en Nederland is duidelijk daarvoor in beeld en Shine zou ook in Petten zijn fabriek willen neerzetten! Ook ontwikkelt Shine technologie voor de productie van Lutetium-177. Naast Shine zullen ASML Lighthouse en Northstar toekomstige concurrenten worden van de reactor. Nieuwe veilige en hoogwaardige technologie!

De gemeente Schagen is een sterke voorstander van de nieuwe reactor. Zij accepteert dus dat er een kernreactor extra in de duinen komt, op, of zelfs na het moment dat deze al overbodig zal zijn. De gemeente realiseert zich blijkbaar niet dat de nieuwe reactor zeker zo’n 60 jaar blijft staan, als erfenis voor ons nageslacht dus. De oude reactor kan pas ontmanteld worden, na “uitgestraald” te zijn, naar verwachting op zijn vroegst na 2035 en de nieuwe reactor na 2085! De reactor wordt door private bedrijven gerealiseerd en gefinancierd, het bedrijfsleven gaat dus bepalen wat in onze duinen gebeurt, zijn we daar blij mee?

De gemeente vindt niet dat kernreactoren in de duinen afschrikwekkend zijn voor onze toeristische industrie, maar daar denkt deze sector echt anders over.

Het argument van werkgelegenheid waar de gemeente steeds de nadruk op legt is discutabel. Er wordt verwezen naar de Health- en Energycampus, waar 1.600 mensen zouden kunnen werken, maar op het reactorgedeelte is dat veel minder. In de stukken van de Pallasreactor wordt een aantal genoemd van ongeveer 100 personen. Het is daarentegen voorstelbaar dat het negatieve effect van het nieuwe reactorgebouw van 24 meter hoog méér toeristische banen kost. Hier heeft de gemeente geen studie naar willen doen. Als bijvoorbeeld Shine zich zou vestigen in de duinen dan is een veel lager gebouw nodig en is het afschrikwekkende effect van de reactor snel verleden tijd.

Tenslotte is gebleken dat de aantasting van het duingebied een serieuze zaak is. De Raad van state heeft zoals men weet negatief over de PAS-wetgeving beslist en inmiddels is ook duidelijk dat het bestemmingsplan voor Pallas stuk kan lopen op de sterke overschrijding van de stikstofnormen voor Natura-2000-gebied. De ingediende beroepschriften blijken op dit stikstofdossier zeer kansrijk te zijn en dit is zeer terecht. Ook het onttrekken van enorme volumes koelwater uit het Noord-Hollands kanaal ligt als bezwaar bij de Raad van State, op 11 februari is de zitting.

Dus bezint eer ge begint is het hier zeer toepasselijke spreekwoord. Ja voor de productie van medische isotopen, maar Nee voor het besluit om dit met ouderwetse en verouderde technologie te doen die een afschrikwekkende erfenis in de duinen na zal laten, plus nucleair afval.

Ongemakkelijke waarheden in ons mooie duingebied....