Bruins: Nog geen investeerders voor kernreactor; alternatief in de maak

Gepubliceerd op: 14-10-2019

Laka, 5 juli 2019

Groot door het Kabinet aangekondigd: er zijn private investeerders gevonden voor de bouw van de nieuwe kernreactor Pallas. Maar wie de brief goed leest ontkomt niet aan de indruk dat het allemaal veel minder zeker is dan minister Bruins voorstelt. Hij meldt niet veel meer dan: ‘we zijn in gesprek met mogelijke financiers, volgend jaar moet dat rond zijn en we kijken nu ook naar een alternatief voor als financiering, net als in 2010, weer mislukt’. En dat dan feestelijk verpakt, om goed geluimd de zomer in te gaan. Een brief voor de Bühne, voor potentiële investeerders die zich verder niet willen verdiepen in de materie.

“Het kabinet heeft ingestemd met de verdere voortgang van de Pallas reactor. De komende periode zal er met de private investeerders worden onderhandeld. In 2020 moet er een definitief akkoord liggen over de financiering van de nieuwe reactor. Als vervolgens ook de vergunningen rond zijn, kan de bouw in de loop van 2021 starten.” Zo begint de brief van Minister Bruins, medische zorg, van vandaag aan de Kamer.

Enkele weken geleden meldde de Telegraaf dat Pensioenfonds PGGM overweegt te investeren in een nieuwe Pettense kernreactor. De minister bevestigt dit niet: “gezien de geheimhoudingsovereenkomsten die de Stichting Pallas heeft gesloten” wordt er niets meegedeeld over potentiële investeerders. Apart overigens dat de minister zou zijn gehouden aan overeenkomsten die een stichting sluit.

Minister Bruins schrijft verder dat het gebruik van molydbeen-99, een isotoop wat Pallas zou produceren, “in de wereld op de lange termijn zal stijgen”: “Geschatte percentages variëren van 5% tot 8% in de opkomende economieën.” Het ‘jaarlijks’ dat de RIVM daar aan toevoegt staat er in de brief van de minister niet bij. Haast? Slordig? Te onzeker? Die groeiverwachting is hoogst discutabel. Dezelfde groeiverwachtingen voor molybdeen-99 van ruim 10 jaar geleden was ook op drijfzand gebaseerd. [zie kader]. Maar Molybdeen is ook niet meer relevant voor de business case van Pallas, want het goedje wordt nu al op andere manieren dan met kernreactoren geproduceerd. De komende jaren zal dat ook steeds meer gebeuren.

En Pallas' eigen paradepaardje, Lutetium-177? De minister noemt het niet eens. Over therapeutische isotopen staat alleen maar dat de vraag ”naar verwachting veel hoger [zal] zijn”. En: “Veel van deze therapeutische isotopen kunnen alleen in reactoren worden gemaakt.” Als potentiële financier wordt je daar ook niet echt warm van.

“In het afgelopen jaar is er ook meer duidelijkheid gekomen over de ontwikkeling van (nieuwe) initiatieven om molybdeen-99 te produceren.”. De minister baseert zich op een nieuw RIVM-rapport. En dat rapport - waar kennelijk niet eens tijd was voor een fatsoenlijke redactie - is volgens de literatuurlijst grotendeels gebaseerd op “informele gesprekken” en niet-onderbouwde aannames. Niet heel sterk.

Kortom, het is een brief met niets nieuws, veel slordigheden, en, als je goed leest, niet veel positiefs. De mededeling aan het einde doet de das om: “Tenslotte werk ik aan een alternatief scenario waartoe over kan worden gegaan, in het onverhoopte geval dat de belangen van de Staat onvoldoende kunnen worden behartigd in de onderhandelingen met de private investeerders”.