Bezwaarschrift commissie 22 november 2021

Gepubliceerd op: 24-11-2021

Pettemerduinen, Duinbehoud en het Zijper Landschap, 22 november 2021

Kern van het bezwaar is dat er geen enkele zekerheid bestaat dat Pallas een werkelijkheid gaat worden. Het afgraven van de duinen aan de Westerduinweg in Maartenszee voor een extra toegang naar het bouwterrein is daarmee voorbarig en onverantwoord.

Pallas is een geloof, een gouden kalf waar belanghebbenden als Arcadis, Stibbe en de landsadvocaat al facturerend omheen dansen. Ondertussen is er 200 miljoen aan belastinggeld verbrand. Onduidelijk is of Europa instemt met deze vorm van staatssteun aan een privaat bedrijf.

Grondslag voor het Pallas geloof is een geheimschrift, de business case. Wat we weten is dat de casus voornamelijk gestoeld is op een overtuiging dat de therapeutische isotopen een grote vlucht gaan nemen. KPMG gaf in zijn oordeel over de casus aan dat de beschikbare informatie beperkt is, omdat in de analyses ver vooruit moet worden gekeken en de analyses grotendeels betrekking hebben op een toekomstige markt die in ontwikkeling is. Hoewel de experts ervan uitgaan dat de markt voor therapeutische isotopen zal groeien, is het nog volledig onzeker in welke mate.

De verantwoordelijk minister voor Medische Zorg en Sport, Tamara van Ark schrijft in haar brief van 11 maart 2021 aan de kamer dat vooral ten aanzien van de investeringskosten, maar ook ten aanzien van de omzet en de operationele kosten grote onzekerheden bestaan. Het verwachte rendement en de lange terugverdientijd maakt de investering, afgezet tegen de risico’s, voor private investeerders en overheid niet aantrekkelijk. Daarmede verdween het door Pallas en de politiek lang gekoesterde idee van financiering middels private investeerders.

De minister geeft vervolgens aan met Europa in gesprek te gaan. In november van dit jaar komt het bericht van het ministerie dat ‘de Europese Commissie heeft aangegeven niet over een geschikt financieringsprogramma te beschikken voor de financiering van de reactor en ook de Europese Investeringsbank (EIB) is terughoudend vanwege de risico’s in de bouwfase’.

Kortom er is geen financiering te vinden voor Pallas. Aanvankelijk werd er gesproken over 600 miljoen maar vandaag de dag gaat het al over maximaal twee miljard. Het bouwconsortium viel vanwege bouwrisico’s uiteen en de Argentijnen zijn tot nu toe niet in staat geweest om een prijs af te geven voor het nieuwe en meer robuuste ontwerp van de reactor.

Het laatste nieuws: de overheid is voornemens de bouw van Pallas te financieren met geld dat ze vraagt voor het herstel van de economie na corona en voor een groene en digitale transitie. Het gaat in het kader van Pallas om 1 miljard.

Wat opvalt in de projectomschrijving is de optimistische tijdsplanning: “De constructie van de reactor is gereed in 2025”, staat er letterlijk. In januari van dit jaar werd in de gemeenteraad van Schagen meegedeeld dat Pallas niet eerder klaar zou zijn dan 2028 (áls er geld zou komen) en pas in 2030 operationeel zal zijn. Minister Van Ark laat in bovengenoemde brief aan de Kamer weten: “De bouwfase staat gepland voor de jaren 2023 tot 2028”. Dát is de meest actuele tijdsplanning. De onrealistische planning van 2025 lijkt samen te hangen met de Europese projectvoorwaarden “Investeringen moeten afgerond zijn voor augustus 2026”.

Kortom de huidige situatie is dat er geen private of publieke financiering is voor het Pallasproject, er serieuze vragen zijn over de marktverwachting en daarmede het verdienvermogen van Pallas, er geen definitief ontwerp ligt voor de reactor, de bouwkosten gestegen zijn naar twee miljard en de noodzakelijke vergunningen in het kader van de Kernenergiewet, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en de Natuurbeschermingswet ontbreken.

Op basis van de feiten is de realisatie van Pallas uitermate onzeker en het afgraven van Zijperzeedijk voor een toegangsweg naar de bouwplaats op dit moment echt prematuur.

Niet doen dus zeggen we als Pettemerduinen, Duinbehoud en het Zijper Landschap.